|
HELMOND - De Helmondse redactie van het Eindhovens Dagblad wil graag in contact komen met Helmonders en oud-Helmonders die bijna een halve eeuw geleden huis en haard moesten verlaten voor de aanleg van de Kasteel-Traverse. De redactie wil met hen de komende maanden graag nog eens herinneringen ophalen aan 'het oude Helmond', maar ook horen hoe zij tegen de komst van 'de luchtbrug' aankeken, hoe ze hun gedwongen vertrek ervoeren en ook hoe ze terecht zijn gekomen, en waar. Aanleiding tot deze 'sentimental journey' is het feit dat het dit jaar vijftig jaar geleden is dat de gemeenteraad tot de aanleg van de Kasteel-Traverse besloot.
Het plan voor de aanleg van de 'luchtbrug' annex autoweg-met-stoplichten dwars door de stad was buitengewoon ingrijpend. Voor de Kasteel-Traverse moesten veel straten doormidden worden geknipt. Van west naar oost: Warandelaan, Prins Hendriklaan, Wilhelminalaan, Mierloseweg/ Kromme Steenweg, Huismanshof, Kamstraat, Kerkstraat, Zuid-Koninginnewal, Paterslaan, Slegersdwarsstraat en Tiendstraat. Langs al deze straten moesten tientallen woningen – zowel villa's als arbeidershuisjes – kantoren en zelfs fabriekscomplexen worden gesloopt.
Voor honderden Helmonders, die soms generaties lang op dezelfde plek hadden gewoond, werd dat een welhaast traumatische ervaring. Natuurlijk hadden ze het al lang zien aankomen. De voorgeschiedenis van de nu zo algemeen aanvaarde – maar evenzeer betreurde – doorsnijding van de stad begon kort na de Tweede Wereldoorlog. Al in 1952 legde de Delftse prof. dr. ir. Jules Froger een voorlopig plan voor de Kasteel-Traverse op tafel, dat door de Helmondse gemeenteraad werd goedgekeurd. Froger koos voor een hoge brug in de stad om de nadelen van altijd openstaande ophaalbruggen over de Zuid-Willemsvaart voor eens en voor altijd weg te poetsen. Bovendien kon de brug oostwaarts worden aangesloten op de Deurneseweg en westwaarts op een nieuw aan te leggen weg naar Eindhoven. Daarmee zou Helmond naast een goede noord-zuidverbinding (Kanaaldijk) voortaan ook een goede oost-west-ontsluiting hebben. Toch stuitte het plan voor de Kasteel-Traverse op sterke weerstand.
Een halve stad afbreken voor een weg, dat was nogal wat. Het verzet organiseerde zich in een Anti-Luchtbrugpartij, die in 1953 vier zetels in de gemeenteraad bemachtigde. Aangemoedigd door dit electorale succes lieten de tegenstanders een alternatief plan ontwerpen, maar dat haalde het niet. In 1959 –nu dus precies een halve eeuw geleden – ging de gemeenteraad akkoord met het uitgewerkte plan van Froger. Daarna begon de operatie, die tot op de dag van vandaag door sommige (oud-)Helmonders wordt ervaren als een persoonlijk drama. In betrekkelijk korte tijd – hoewel in twee fasen – werden hun huizen opgekocht en moesten ze verkassen. Sommige particulieren zullen best goed af geweest zijn met hun gedwongen vertrek. Voor anderen was het slikken of stikken.
Het zijn zulke verhalen die het ED nu graag wil optekenen. Dankzij de medewerking van het Regionaal Historisch Centrum in Eindhoven kunnen de verhalen van de 'Traverse-bannelingen' worden geïllustreerd met foto's van toen. Foto's van de huizen die weg moesten, maar ook van de vers aangelegde Kasteel-Traverse op dezelfde plek.
Bron:ED
|
