Hoe is nu de naam Helmond te verklaren? De naam kan gesplitst worden in 'Hel' en 'Mond'. 'Mond' kan worden uitgelegd als: een sterke, een veilige of beveiligde plaats. 'Hel' staat in verband met het werkwoord 'helen', dat verbergen, beschutten, betekent. Nu zijn er verschillende betekenissen van Hel.

Hel betekent laaggelegen. Zoals hierboven vermeld betekent 'Mond' versterkte plaats. De oude burcht heeft waarschijnlijk Helmond geheten en deze naam is wellicht overgegaan op de nederzetting die is uitgegroeid tot stad. Uit 'Helmond' is ook 'Helm' af te leiden die weer terug te vinden is in het wapen van Helmond.

Volgens historische bronnen en de gemeente Helmond stelt de helm de (versterkte) stad Helmond voor. En werd voor het eerst gebruikt op een zegel uit 1241. Oorspronkelijk was het een middeleeuwse pothelm. Deze is later aangepast aan de mode en is nu een toernooihelm. De eikentakjes symboliseren de Vrijheid. Het vogeltje in de takjes is een middeleeuwse versiering en heeft geen enkele betekenis.